Yazar Adı: Uzm. Veteriner Hekim Ali TAŞ
Yazar E-posta: ali.tas@proyem.com.tr

Hangi Mikotoksinlerle Uğraşıyoruz?

Bir mikotoksin, yaygın olarak küfler olarak bilinen mantar krallığının organizmaları tarafından üretilen bir toksik ikincil metabolittir. 'Mikotoksin' terimi genellikle, ürünleri kolayca kolonize eden mantarlar tarafından üretilen zehirli kimyasal ürünler için ayrılmıştır. Bu derlemede farklı mikotoksin grupları hakkında bir güncelleme ve her grupta mikotoksin türleri hakkında kısaca bilgiler vereceğim.

Aflatoksinler: Aflatoksinler, Aspergillus küfü ile üretilir. Aflatoksin M1, B1 ve B2 hayvanlar için zehirlidir. M1 örneğin süt ineklerinin sütüne de aktarılabilir. Aflatoksinler genellikle Güney Amerika ve Afrika'da bulunur.

ETKİLENEN GIDA MADDELERİ
Mısır, buğday, arpa, yulaf, yer fıstığı ve fındık, çavdar, pirinç, soya.
  • Aflatoxin M1 (AFM1)

  • Ruminantlarda sütte % 0,3 ila % 6 AFB1 ila AFM1 arasında ortalama transfer, buzağıya maruz kalma olasılığı.
  • Aflatoxin B1 (AFB1)

  • Ruminantlarda sütte somatik hücrelerde artış, AFB1'in karaciğerde AFM1'e dönüşümü, süt kontaminasyonu.
  • Ördeklerde ise hepatotoksik, yumurta üretiminde azalma, ayak problemleri ve embriyotoksisite.

  • Aflatoksin B2 (AFB2)

  • Ruminantlarda sütte somatik hücrelerde artış, süt kontaminasyonu.
  • Ördeklerde hepatotoksik, yumurta üretiminde azalma, ayak problemleri ve embriyotoksisite.


Altenaria mikotoksinler: Mikotoksinlerin çeşitleri çeşitli mantarlar tarafından üretilir. Sorgum buğdayı ve arpada bulunur. Hayvanlarda zayıf büyüme ve yem verimliliğinde azalmaya neden olur.

Ergot alkaloidleri: Ergot alkaloidleri, Claviceps mantarları tarafından oluşturulur ve her iki sığır için domuz ve kümes hayvanları gibi sağlık sorunlarına neden olur. Domuzlarda, örneğin üreme bozukluklarına neden olabilir.

Fumonisinler: Bu tip mikotoksinler yaygın olarak bulunur ve tüm hayvan türleri için risk oluşturur. Fusarium mantarları tarafından üretilen bu mikotoksin, tüm tahıl türlerinde bulunur ve 2 farklı çeşidi vardır: B1 ve B2.

Oraktotoksinler: Okratoksin A ve B mikotoksinleri Avrupa ve Rusya'da yaygın olarak bulunur ve Güney Amerika'da daha az bulunur. Bağışıklık sistemi üzerinde olumsuz bir etkiye sahiptir ve çiftlik hayvanlarında kanserojen bozukluklara neden olabilir.

Trichothecenes A: Farklı Fusarium mantarları tarafından üretilen bu tür mikotoksinler, dünyanın her bölgesinde oldukça bulunur. Sığırlarda, domuzlarda ve kümes hayvanlarında sindirim problemlerine ve iştah kaybına neden olur.

Trichothecenes B: Bu tür mikotoksinler dünyanın her bölgesinde bulunur. Bu mikotoksinlerin NOV, 15-DON ve DON çeşitleri, tabakalardaki zayıf yumurta kabuğu kalitesi gibi bir dizi sağlık ve üretim sorununa neden olmaktadır.
  • Nivalenol (NOV)

  • Ruminantlarda yemin yetersiz asimilasyonu, üretimde düşüş ve sütün kalitesne olumsuz etki ve bağışıklık sistemi bozuklukları.
  • Kanatlılarda ise yem veriminde bozulma, zayıf kabuk kalitesi, yumurta
üretiminde düşüş.
  • 15-DON

  • Ruminantlarda yemin yetersiz asimilasyonu, üretimde düşüş ve sütün kalitesi, bağışıklık sistemi bozuklukları.
  • Yem veriminde bozulma, zayıf kabuk kalitesi, yumurta üretiminde düşüş.
  • Deoxynivalenol (DON)

  • Ruminantlarda asidozun yokluğunda, DON'un protozoa ile DOM-1'e kısmi detoksifikasyonu, ardından protozoa popülasyonunda düşüş, yemlerin yetersiz asimilasyonu, üretimde düşüş ve sütün kalitesi, bağışıklık sistemi bozuklukları görülür.
  • Kanatlılarda yem veriminde bozulma, zayıf kabuk kalitesi, yumurta üretiminde düşüş görülebilir.

Zearalenonlar: Bu tip mikotoksinlerin, hayvanlarda bir dizi doğurganlık problemine neden olduğu bilinmektedir. Örneğin, sığırlarda bu mikotoksinler embriyo ölümüne ve yumurtalık kistlerine neden olur. Kanatlılarda ise kötü doğurganlık ve kuluçka süresi, döllerin zayıf büyümesi, yumurta üretiminde düşüşe neden olabilir.

ETKİLENEN GIDA MADDELERİ

Mısır, arpa, pirinç, çavdar, yulaf, sorgum, soya, buğday

Diğer mikotoksinler: Yukarıda belirtilen kategorilere dahil olmayan birçok başka mikotoksin türü de vardır. Farklı türde yem tahıllarında bulunan bu küçük mikotoksinler, örneğin patulin ve sitrin içerir.

Citrinin (CTN)

ETKİLENEN GIDA MADDELERİ
Pirinç, mısır, arpa, yulaf, çavdar, buğday, ceviz, yer fıstığı, ayçiçeği.
  • Ruminantlarda kaşıntı, ateş ve hemorajiler, ağızda malformasyon ile doğan buzağılar.
  • Kanatlılarda ekstremitelerin malformasyonu, beyin ve gözlerin malformasyonu, su tüketiminde artış, sıvı dışkılama görülür.

Patulin (PAT)

Elma, armut, şeftali gibi bitkisel gıdalarda oluşan kanserojen, mutajen ve teratojen bir mikotoksindir.

ETKİLENEN GIDA MADDELERİ

Elma ve nadiren de yemlerde bulunur.
  • Ruminantlarda lif sindiriminde azalma, uçucu yağ asitleri ve mikrobiyal protein sentezi üzerine olumsuz etki yapar.

https://www.allaboutfeed.net/ sitesinden derlenmiştir.
Derleyen Uzm.Veteriner Hekim Ali TAŞ






ETİKETLER:
YAZARIN DİĞER YAZILARI