Yazar Adı: Veteriner Hekim Günbey KILIÇ

Sığırlarda Aşı Programı

Türkiye’de doğan buzağıların %20’ si ilk aylarda kaybediliyor. Tarımda kendi kendine yetebilen ülke konumundan bugün et ithal eden ülke konumuna gelmemizde muhakkak ki buzağı kayıplarının yeri büyüktür. Buzağı ölümlerinin önün geçmekte bakım, besleme ve aşılama uygulamaları önemli yere sahiptir. Kayıpların önüne geçmek için sadece buzağıyı değil annesinden başlayan programlar uygulanması gerekmektedir. Ömer Matlı Akademi olarak uyguladığımız aşı programı ile ilgili bazı bilgileri sizlerle paylaşacağım.

Enfeksiyöz hastalıklardan korunmak için yapay yollarla kontrollü olarak belli patojenlere karşı oluşturulan immun yanıta aşılama bu amaçla kullandığımız biyolojik ürünlere de aşı diyoruz. Peki, aşılamadan sonuç alınabilmesi için hangi aşılar ne zaman kullanılmalı.

ŞAP: Aşısız anneden doğan buzağılara 2 haftalık yaşta yapılabilir. Ancak genel program dâhilinde 2 aylık yaşta 1.uygulama, 1 ay sonra 2.uygulama yaptırılmalıdır. Hayvanlar bu uygulamaların ardından 4-6 ay ara ile yaşamları boyunca aşılanmalıdır.

BRUCELLA: Brucella hayvanlardan insanlara bulaşabilen zoonoz karakterde bir hastalıktır ve dişi hayvanlarda yavru atma ile sonuçlanır. Sadece dişi hayvanlara göz damlası şeklinde uygulanmaktadır. 3-6 aylık yaştaki dişi sığırlara uygulanır, 2.uygulama ilk uygulamadan 4 – 12 ay sonra yaptırılmalıdır.  

LSD (Lumpy Skin Disease): Son yıllarda ülkemizde görülmeye başlaması ile program dâhilinde yapılmaktadır. 3 aylık yaştan itibaren 1.uygulama, 1 ay sonra 2.uygulama yapılmaktadır. Yıllık tekrarlanması önerilmektedir.

NOT: Şap, Brucella, LSD, Şarbon, Kuduz aşılamaları program dâhilinde Tarım İl-ilçe müdürlükleri görevlilerince veya yetkilendirilmiş Veteriner Hekimler tarafından yapılmaktadır. Bölgelere göre aşı programı GTHB Hayvan Hastalıkları İle Mücadele Programı kapsamında değişiklikler gösterebilir.

BRD (Bovine Respiratory Disease): Sığırların Solunum Yolu Hastalığıdır. Buzağı 14 günlük yaşta iken ilk uygulama yapılabilir ancak 28 gün sonra 2 uygulama yapılmalıdır.

CLOSTRIDIAL AŞILAR: Sığırlarda clostridial enfeksiyonlar veya intoksikasyonlar sıklıkla görülmekte ve ölüm oranı yüksektir. Clostridial bakteriler veya toksinleri botulismus, tetenoz, enteretoksemi, yanıkara gibi ölümcül hastalıklara yol açmaktadır. Aşı içerikleri farklılıklar gösterebilmekle birlikte 2 haftalıktan itibaren buzağılar aşılanabilir, ilk uygulamadan 4 hafta sonra ikinci uygulama yapılmalıdır. 6 ayda veya 12 ayda bir kez tekrarlanmalıdır.

BVD (Sığır Viral Diyare) - IBR (Enfeksiyoz Bovine Rhinothracheitis): Aşı tek veya kombine olarak bulunmaktadır. Buzağılara sütten kesmeden 2 ila 4 hafta önce uygulanabilmektedir. 4 hafta sonra ikinci uygulama yapılmalı, 6 ayda veya 12 ayda bir kez tekrarlanmalıdır. 

TRİKOFİTİ (Mantar): Trichophyton cinsi mantarın sık görüldüğü işletmelerde veya koruyucu amaçla uygulanmalıdır. Doğumdan sonra ilk gün kullanılabilir ve 14 gün sonra ikinci uygulama yapılmalıdır. 

KOMBİNE İSHAL AŞISI (E.coli, Rota ve Coronavirüs): Gebeliğin son döneminde anneye uygulanmalıdır. Kolostrum alan buzağıda pasip bağışıklık sağlayarak koruma sağlar. Beklenen doğumdan 7-5 hafta önce ve 4-2 hafta önce iki kez aşılanır.

Şarbon, Mastitis, Kuduz, Theileria, Leptospirosis gibi hastalıklar bulunduğunuz işletmede veya bölgelerde görülüyor olabilir bu sebepten aşılama programı yapılırken sadece tek bir doğru program yoktur her işletme kendi aşı programını yapmalıdır.




٭ Yalnızca dişi hayvanlara uygulanmalıdır.



Veteriner Hekim Günbey KILIÇ
Ömer Matlı Hayvancılık Akademisi




ETİKETLER: sığırlarda aşılama
YAZARIN DİĞER YAZILARI