Küresel Gıda Fiyatları Son 3 Yılın Zirvesine tTırmandı

Rusya ve Ukrayna arasındaki karşılıklı saldırıların şiddetlenmesi, kritik Karadeniz tahıl bölgesindeki arz endişelerini yeniden körükleyerek buğday fiyatlarını haziran ayında son iki yılın en yüksek seviyesine çıkardı.

Öte yandan Avrupa, aşırı sıcakların ürünleri yakması nedeniyle tarihin en sert tahıl rekolte düşüşlerinden biriyle karşı karşıya kalırken, ABD’nin ana tarım bölgelerindeki kuraklık da mısır ve soya fasulyesi verimini ciddi şekilde tehdit ediyor.

Gıda piyasalarını bekleyen bir diğer büyük tehdit ise iklim şartları ve tırmanan üretim maliyetleri olarak öne çıkıyor.
Sıra dışı bir güce ulaşması beklenen El Niño hava olayının yanı sıra, İran çatışmasının ardından gübre tedarikinde yaşanan aksamalar ve yükselen enerji maliyetleri küresel gıda piyasalarını yeni bir üretim ve ticaret riski dalgasıyla yüz yüze bırakıyor.Birleşmiş Milletler verileri, dünyaca ticareti yapılan temel gıda emtialarındaki bu fiyat artışlarının önümüzdeki dönemde tüketici enflasyonunu yeniden tetikleyebileceğine işaret ediyor.FAO Gıda Fiyat Endeksi, Temmuz 2026’da ortalama 131,1 puan olarak gerçekleşti. Endeks, aylık bazda yüzde 0,6 yükseldi, yıllık bazda yüzde 1,0 arttı. Tahıl, şeker ve bitkisel yağ fiyat endekslerindeki artışlar, et ve süt ürünleri endekslerindeki düşüşlerle kısmen dengelendi.

Buğday fiyatlarında yukarı yönlü baskı artıyor
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, temmuz ayında ortalama 113,8 puan olarak gerçekleşti. Endeks, haziran ayına göre yüzde 3,4 artarken, Temmuz 2025 seviyesine göre ise yüzde 6,9 yükseldi. Küresel buğday fiyatları, Karadeniz’deki ihracat akışlarında süregelen aksaklıklar ve ihracat altyapısındaki hasara ilişkin endişelerin artması ve son dönemdeki sıcak hava dalgalarının bazı önemli üretici ülkelerde ürün verimi üzerindeki etkisinin bu endişeleri daha da güçlendirmesiyle yüzde 5,8 yükseldi ve bir yıl önceki seviyesinin yüzde 9,9 üzerine çıktı. Dünya mısır fiyatları da ABD’nin Mısır Kuşağı’nın bazı bölgelerindeki sıcak ve kurak hava koşullarına ilişkin endişeler ve artan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle güçlenen enerji piyasalarının yansımaları sonucunda haziran ayına göre yüzde 3,6 arttı. Uluslararası sorgum fiyatları, ABD’deki mısır fiyatlarındaki artışlara paralel olarak sınırlı ölçüde yükseldi. Buna karşılık arpa fiyatları, Avustralya ve Karadeniz bölgesindeki olumlu ürün beklentilerinin Avrupa Birliği’nde sıcaklık kaynaklı verim kayıplarını fazlasıyla dengelemesiyle yüzde 1,9 geriledi. Öte yandan FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi, Indica fiyatlarındaki sınırlı artışın, ticareti yapılan diğer tüm önemli pirinç çeşitlerinde talep kaynaklı fiyat düşüşleriyle dengelenmesi sonucu Temmuz 2026’da genel olarak yatay seyretti.

Bitkisel yağ fiyatları Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyede

FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, temmuz ayında ortalama 195,7 puan olarak gerçekleşti. Endeks, aylık bazda yüzde 2,0 yükselerek Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Endeksteki devam eden yükseliş, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarındaki düşüşleri fazlasıyla dengeleyen palm ve soya yağı fiyatlarındaki artıştan kaynaklandı. Uluslararası palm yağı fiyatları, mayıs ayındaki kısa süreli düşüşün ardından üst üste ikinci ay yükseldi. Fiyat artışı büyük ölçüde Endonezya’nın biyodizel sektöründen gelen güçlü talep ve yüksek ham petrol fiyatları tarafından desteklendi. Bu unsurlar, Güneydoğu Asya’da mevsimsel olarak artan üretimin oluşturduğu aşağı yönlü baskıyı aştı. Benzer şekilde dünya soya yağı fiyatları da ABD’de hammaddeye yönelik talebin kalıcı biçimde güçlü seyretmesi ve fiyat rekabetçiliğinin artmasıyla küresel ithalat talebinin güçlenmesi sonucu yükseldi. Buna karşılık küresel ayçiçeği ve kolza yağı fiyatları, 2026/27 sezonunda arzın artacağı beklentisiyle geriledi. Ancak Karadeniz bölgesinde yeniden yükselen gerilim ve bu gerilimlerin ihracat akışları üzerindeki etkisine ilişkin endişeler, fiyatlardaki düşüşün daha da derinleşmesini sınırladı.

Dünyada sığır eti fiyatları geriliyor
FAO Et Fiyat Endeksi, temmuz ayında ortalama 127,7 puan olarak gerçekleşti. Endeks, haziran ayına göre yüzde 2,8 gerilerken, bir yıl önceki seviyesinin yüzde 0,8 üzerinde kaldı. Bu, küçükbaş hayvan eti dışındaki tüm et kategorilerinde fiyatların gerilemesiyle 2026 yılındaki ilk aylık düşüş oldu. Uluslararası kanatlı eti fiyatları, büyük ölçüde Brezilya’daki bol ihracat arzı nedeniyle fiyatların gerilemesi sonucu haziran ayına göre düştü. Antimikrobiyal gereklilikler nedeniyle Avrupa Birliği pazarına gelecekteki erişime ilişkin belirsizlik, yüksek değerli ürünlerin alternatif pazarlara yönlendirilebileceği beklentisini daha da güçlendirdi. Bunun rekabeti artırarak fiyatlar üzerinde baskı oluşturması bekleniyor. Domuz eti fiyatları da Avrupa Birliği’ndeki bol arz ve zayıf küresel talep nedeniyle geriledi. Ancak yüksek yaz sıcaklıklarının hayvanların büyüme hızını sınırlaması fiyatlara bir miktar destek sağladı. Dünya sığır eti fiyatları, Asya’dan gelen ithalat talebinin zayıflamasıyla geriledi. Avustralya’da Çin ve Kore Cumhuriyeti’ne yapılan sevkiyatlar, yıllık kota tahsislerinin dolmasının ardından azaldı. Sonraki ihracatın daha yüksek tarifelere tabi hâle gelmesiyle ihracat fiyatları geriledi. Brezilya’da ise Çin’in sığır eti koruma kotasının tamamen kullanılmaya yaklaşmasıyla ihracat yavaşladı. Buna karşılık küçükbaş hayvan eti fiyatları temmuz ayında daha da yükselerek yeni bir rekor seviyeye ulaştı. Fiyatlar, Okyanusya’daki ihraç edilebilir arzın kalıcı biçimde sınırlı olması ve küresel ithalat talebinin güçlü seyretmesiyle desteklendi.

Süt tozu ve tereyağı fiyatları geriliyor

FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, temmuz ayında ortalama 116,2 puan olarak gerçekleşti. Endeks, haziran ayına göre yüzde 0,7 gerilerken, yıllık bazda yüzde 24,8 geriledi. Endekste nisan ayından bu yana gözlenen gerileme, peynir fiyatlarındaki sınırlı toparlanmayı fazlasıyla dengeleyen tereyağı ve süt tozu fiyatlarındaki düşüşten kaynaklandı. Yağsız süt tozu fiyatları, Avrupa Birliği ve Okyanusya’daki bol ihracat arzı ile daha önceki fiyat artışlarının ardından alıcıların daha temkinli davranmasının fiyatlar üzerinde baskı oluşturması sonucu haziran ayına göre yüzde 3,3 geriledi. Buna rağmen yağsız süt tozu, Temmuz 2025 seviyesinin üzerinde işlem gören tek süt ürünü olmayı sürdürdü. Tam yağlı süt tozu fiyatları, özellikle Çin’den gelen zayıf ithalat talebinin Güneydoğu Asya ve Yakın Doğu’dan gelen güçlü alımlara ağır basmayı sürdürmesi ve ihracat rekabetindeki artışın fiyatlar üzerinde ilave aşağı yönlü baskı oluşturması sonucu yüzde 3,1 geriledi. Tereyağı fiyatları, özellikle Avrupa’da süt yağı bulunabilirliğinin iyileşmesi ve ihracat arzının genişlemesiyle piyasadaki sıkışıklığın azalması sonucu yüzde 2,4 düştü. Buna karşılık peynir fiyat endeksi yüzde 1,7 yükselerek Temmuz 2025’ten bu yana ilk aylık artışını kaydetti. Avrupa Birliği’nde mevsimsel süt arzının daralması peynir fiyatlarını yükseltti ve Okyanusya’daki devam eden fiyat düşüşlerini fazlasıyla dengeledi. Okyanusya’da peynir fiyatları, bol ihracat arzı ve ABD’den gelen rekabetin yoğunlaşması nedeniyle baskı altında kalmayı sürdürdü.

Küresel şeker fiyatları yükselişte

FAO Şeker Fiyat Endeksi, temmuz ayında ortalama 95,0 puan olarak gerçekleşti. Endeks, haziran ayına göre yüzde 5,6 yükselirken, bir yıl önceki seviyesinin yüzde 8,0 altında kaldı. Artışta temel olarak Avrupa Birliği’nde kalıcı hâle gelen sıcak ve kurak hava koşullarının ürün verimi üzerindeki potansiyel etkilerine ve El Niño bağlantılı hava koşullarının Asya’daki önemli üretici ülkelerin üretim beklentileri üzerindeki etkisine ilişkin endişeler belirleyici oldu. Brezilya’da benzine zorunlu etanol karışım oranının geçici olarak artırılmasının ardından etanol talebinin güçleneceği beklentisi de fiyatları destekledi. Daha yüksek etanol karışım zorunluluğu, şeker kamışının daha büyük bir bölümünün etanol üretimine yönlendirilmesine ve şeker arzının azalmasına neden olabilir. Ancak Brezilya’nın temel üretim bölgesi olan Merkez-Güney’de hasat koşullarının iyileşmesi, uluslararası şeker fiyatlarındaki genel artışı sınırladı.